Het gaat niet om de codes van de stijl in de wereldcommunicatie die, tussen de waardering en minachting, zijn volgestopt met bytes en papier gedurende de laatste maanden.

Het gaat om een oude en gecompliceerde toewijzing van waarden en symbolen voor het overbrengen van boodschappen en legendes, doorweven met de mooiste kleurenpracht van de Midden-Amerikaanse oerwouden.

Door middel van hun kleding brengen de Maya dorpen in Guatemala algemene codes, de identiteit en hiërarchie over, of tonen gewoon hun prachtige textiel met motieven in vele kleuren.

Zelfs nu nog herkennen de Maya met een enkele blik de codes in de klederdracht, de prachtige blouses die blijk geven van de regio en het dorpje van de vrouw die het draagt, samen met zoveel boodschappen meer.

De omringende natuur heeft logischerwijs bijgedragen aan de uitgebreide reeks stoffen met symbolen. De jaguar, de quetzal en de slang zijn belangrijke symbolen geworden in de kosmos van het pre-Spaanse Midden-Amerika. Voor de Maya vertegenwoordigt de slang meestal de afgrond en de toppen van de bergketens. Geassocieerd met de vruchtbaarheid symboliseert de slang eveneens de heilige energie dat leven geeft aan het universum. Dit symbool is vaak te vinden in de stoffen van de Chimaltenango, San Juan Socatepequez, Sololá en de Alta Verapaz.

De culturele samensmelting als gevolg van de Spaanse verovering en de kolonisatie droeg bij aan nieuwe symbolen en motieven in de Maya-code, waaronder de tweekoppige adelaar van Hamburg, dat getoond wordt in enkele stoffen in Chichicastenango, Sololá en Guatemala. Het concept van de dualiteit is echter van vóór de komst van de Spanjaarden. De regerende Maya gebruikten in een zeker tijdperk een tweekoppige slang als scepter, een duale vorm dat gebruikelijk refereert aan het goed en het kwaad, de hemel en de aarde, het verleden en de toekomst.

Ook uit de pre-Spaanse tijden afkomstig is een boom als vertegenwoordiging van het Centrum van het Universum, later beïnvloed door de visie van de moslims als de Boom van het Leven. Dit symbool werd door de Spanjaarden naar de Nieuwe Wereld gebracht en door de Maya kledingmakers op talloze ceremoniële kledingstukken gedrukt.

Mythes en legendes van het dorp leven ook in de Maya doeken. De vogel die zich neerstrijkt op een tabaksblad, dat zo vaak is geborduurd, verwijst naar het verhaal van de heer Zon die verliefd werd op de dame Maan, dochter van de heer van de Heuvels en Valleien. Om dichtbij haar te kunnen zijn vroeg hij aan de kolibrie om hem een veer te lenen en vloog vervolgens naar een tabaksplant, vanaf waar hij haar in al haar pracht kon gadeslaan.

Het complexe gamma van boodschappen achter de klederdracht van de Maya reflecteert de afzonderlijke visie van de kledingmakers, die niet aan de lopende band werken maar hun geest vertalen naar het eenvoudige weefgetouw ondersteund door het verdriet, de blijdschap en de hoop van een historische opmerking dat het vermenigvuldigende effect van het toerisme heeft geprobeerd tegen te houden.

Hoewel ze tegenwoordig de symbolische Maya stoffen van buitengewone kwaliteit machinaal vervaardigen, blijft de traditionele klederdracht die met de hand wordt gemaakt, uniek en onweerstaanbaar, de overbrenger van de code van zijn eeuwenlange cultuur, het is de trots van zijn drager.

Quetzals en orchideeën, vogels, meren, bergen en vulkanen verweven de schitterende beschildering van de doeken van de Maya. De mooie geborduurde souvenirs zorgen voor geen extra gewicht in de koffer tijdens de terugreis, maar verlichten wel het enorme gewicht van de vele dagelijkse tekorten van de Maya families.